Πρωταρχικές μορφές μη λεκτικής επικοινωνίας, απτική επικοινωνία και σύγχρονες παιδαγωγικές προσεγγίσεις

Του Παναγιώτη Ι. Σταμάτη

Εισήγηση στο διεθνές, διεπιστημονικό συμπόσιο με θέμα: «Σώμα, εκπαίδευση και βιωματική γνώση: κοινωνικο-πολιτισμικές πρακτικές και διαστάσεις της μη λεκτικής επικοινωνίας και αφήγησης» που πραγματοποιήθηκε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης, στο Ρέθυμνο 5-6.11.2004.

Η εισήγηση αποσκοπεί στην παρουσίαση της λειτουργίας των πρωταρχικών μορφών μη λεκτικής επικοινωνίας, οι οποίες σχετίζονται με τις αισθήσεις της όσφρησης, της γεύσης και της αφής. Επίσης, αποσκοπεί στην παρουσίαση των λειτουργικών διαταραχών των αντίστοιχων αισθητηρίων οργάνων στο πλαίσιο της προσπάθειας ανάδειξης της πολυαισθητηριακής διάστασης πρόσκτησης της γνώσης. Παιδαγωγικά χρήσιμες και αξιοποιήσιμες επισημάνσεις παρατίθενται, οι οποίες αποσκοπούν στην ανάδειξη του σώματος ως μέσου πρόσκτησης της βιωματικής γνώσης γεγονός που αποτελεί σύγχρονο στόχο κάθε εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Πλήθος εθολογικών παρατηρήσεων επισημαίνουν τον ιδιαίτερο ρόλο της όσφρησης στα ζώα (Morris, 1971/Eibl-Eibesfeldt, 1981 κ.ά.). Κυρίως στα θηλαστικά, η αναγνώριση της συγγένειας μεταξύ μητέρας και νεογνού επιτυγχάνεται δια της οσμής. Μέσα σ’ ένα πολυπληθές κοπάδι ζώων είναι εντυπωσιακή η ακρίβεια με την οποία κάθε θηλυκό αναγνωρίζει το μικρό του και αντίστροφα. Ανάλογες έρευνες αποκάλυψαν ότι κάτι παρόμοιο συμβαίνει και στους ανθρώπους. Πιο συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι οι μητέρες μπορούν να αναγνωρίζουν τα μωρά τους, σ’ ένα αρκετά υψηλό ποσοστό επιτυχίας, δια της οσμής που αναδύεται από το νεογνικό σώμα (Kaitz, et al., 1987). Η οσμή αυτή είναι συνήθως ευχάριστη για κάθε άτομο, ιδιαίτερα μάλιστα για τα πρόσωπα του άμεσου οικογενειακού περιβάλλοντος του νεογνού. Όμως, και για το βρέφος, ιδίως η μητρική οσμή, αποτελεί πόλο έλξης η οποία καθώς συνδέεται και με άλλες ζωτικής σημασίας συνήθειες, όπως π.χ. ο θηλασμός, ο ύπνος κ.ά. προσλαμβάνει ένα ιδιαίτερης σημασίας χαρακτηριστικό του σώματος, γεγονός που καθίσταται απολύτως κατανοητό αν αναλογιστεί κανείς την πραγματικότητα ότι κάθε ανάμνηση είναι συνδεδεμένη με οσμητικές μνημονικές εντυπώσεις (Miles & Jenkins, 2000).

Για να διαβάσετε...

ολόκληρη την εισήγηση του Παναγιώτη Σταμάτη, πατήστε εδώ

Πηγή Ανάρτησης:

http://oiko.wordpress.com/2009/11/05/2302/

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου εδώ...

Η µη λεκτική επικοινωνία στην διαχείριση κρίσεων στην οµάδα

Τ

ης Μαρίας-Ελένης Φραγγεδάκη (δασκάλα ΠΕ70, MSc ΕΚΠΑ, Παιδαγωγικό Τµήµα ∆ηµοτικής Εκπαίδευσης,: Εκπαίδευση Ενηλίκων και δια βίου Μάθηση)

In 5th International Conference in Open & Distance Learning - ovember 2009, Athens, Greece - PROCEEDI GS

Εισαγωγή

Η επικοινωνία ως διαδικασία είναι τόσο άρρηκτα δεµένη µε την ανθρώπινη ύπαρξη ώστε να γίνεται συνεχώς και ασταµάτητα. Ακόµα κι όταν δεν εµπερικλείει τον λόγο, οι άνθρωποι εξακολουθούν να επικοινωνούν µεταξύ τους. «∆εν µπορούµε παρά να επικοινωνούµε», αναφέρει ο Dance (Κοντάκος, 2008, σ. 53). Με την µη-λεκτική επικοινωνία, η οποία περιλαµβάνει την συµµετοχή ολόκληρου του σώµατος στην έκφραση συναισθηµάτων και διαθέσεων, ο εκπαιδευτής είναι σε θέση να διαγνώσει, να προλάβει και, τελικά, να αντιµετωπίσει καίρια τυχόν κρίσεις µέσα στα πλαίσια της διδακτικής του οµάδας, ή της οµάδας εργασίας. Με την ευρεία έννοια ο όρος επικοινωνία έρχεται για να περιγράψει την ανταλλαγή µηνυµάτων, την µετάδοση σηµασιών µεταξύ ατόµων και οµάδων. Αυτή η ανταλλαγή µηνυµάτων εµπεριέχει και την αλληλεπίδραση του ενός ατόµου µε το άλλο, την κοινωνική αλληλεπίδραση ή την διαπροσωπική επικοινωνία. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, εντάσσεται τόσο η λεκτική, όσο και η µη λεκτική µορφή επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης, αφού η ανθρώπινη επικοινωνία πραγµατοποιείται µε ψηφιακούς και µε αναλογικούς τρόπους (Κοντάκος, 2008, σ. 53). Για την επικοινωνιακή διαδικασία χρειάζεται µια σειρά από πολλά και πολυποίκιλα στοιχεία. Αυτά είναι:

Για να διαβάσετε τη συνέχεια του άρθρου της Μαρίας-Ελένης Φραγγεδάκη, πατήστε εδώ


Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου εδώ...

Η μη λεκτική επικοινωνία στο σχολείο

Της Ευαγγελίας Κούρτη (Η Ευαγγελία Κούρτη είναι Επίκουρη Καθηγήτρια Κοινωνικής Ψυχολογίας στο Παιδαγωγικό Τµήµα Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Κρήτης)

Ε Κ Π Α Ι ∆ Ε Υ Σ Η Μ Ο Υ Σ Ο Υ Λ Μ Α Ν Ο Π Α Ι ∆ Ω Ν
Κλειδιά και Αντικλείδια
Κοινωνικοπολιτισµικό πλαίσιο της εκπαίδευσης

ΥΠΕΠΘ
Πανεπιστήµιο Αθηνών
Αθήνα 2007

Κλειδιά και Αντικλείδια

Eίναι άραγε δυνατόν να δουλέψει κανείς αποτελεσµατικά σε ένα αποµονωµένο, ορεινό χωριό της Θράκης, όταν νιώθει αδυναµία επικοινωνίας λόγω γλώσσας; Πώς βρίσκει ένας εκπαιδευτικός ισορροπία ανάµεσα στους κανόνες του σχολικού θεσµού, στις απαιτήσεις των εξετάσεων, στα περιεχόµενα του αναλυτικού προγράµµατος και στις ανάγκες των παιδιών; Πώς διδάσκει κανείς ελληνικά, όταν πάνω από τα µισά παιδιά στην τάξη είναι αλλόγλωσσα;

Για να διαβάσετε ολόκληρο το βιβλίο της Ευαγγελίας Κούρτη, πατήστε εδώ


Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου εδώ...